Van houtkachel naar pelletkachel: 1 jaar later

Door Koffie op woensdag 28 februari 2018 12:55 - Reacties (53)
Categorie: -, Views: 13.656

Verhaaltje vooraf
Al jarenlang ben ik fervent houtstoker en heb vrijwel altijd een openhaard of houtkachel in mijn woningen gehad.
Toen we destijds ons huidige huis kochten was dan ook letterlijk het eerste wat we regelde een afspraak bij een openhaarden toko voor een mooie inbouw haard.
We kozen voor een strakke inbouw met glasliftdeur. Het enige wat zichtbaar was, was een glazen ruit welke bij openen volledig in de muur verdween.
Door deze liftdeur constructie kon de haard op 2 manieren gebruikt worden : met gesloten ruit was het een houtkachel en met de deur open werd het een openhaard. Beide standen van de deur zorgden voor een andere stand van de kleppen.

http://zooi.oostindie.com/images/404DSCF2508_resize.jpg

En toch knaagde het al die jaren: het rendement van deze haard viel tegen. Daar waar mijn vrouw op de hoek van de bank (naast de haard) wegdreef van het zweet, zat ik aan de andere kant van de bank te klagen over kou.
Ik was er van overtuigd dat geforceerde convectie dmv een inbouw fan voor deze haard een veel groter rendement zou opleveren.
Helaas kleeft er ook een groot nadeel aan een inbouwhaard: zonder de muur waar hij in staat te slopen kom je eigenlijk nergens bij.
Daar waar je aan de voorkant een ruit van circa 60x50 cm ziet, zit de rest (een kolos van 56x154) achter de muur weggewerkt.
Aan het eind van het stookseizoen 2015/2016 kregen we problemen met de liftdeur, deze wilde niet meer dicht.
We hebben het stookseizoen afgemaakt en eigenlijk gedacht 'daar kijken we nog wel eens naar'.
In de zomer heb je toch niet zoveel last van een half open deurtje in je houtkachel.
Na de zomer gingen we weer langzaam aan stoken, maar werd duidelijk dat er geen beweging meer in de liftdeur zat. Een paar keer contact met de verkoper gehad, maar die kon telefonisch weinig betekenen en alleen maar uitleggen dat reparatie/inspectie aan het hele mechanisme alleen maar mogelijk was door eerst de wand open te breken. Slik.

Wanneer de haard niet brandde was het goed te merken dat er een koude tocht via deze opening de woonkamer in kwam. Er moest iets gebeuren: of de deur werd gerepareerd of de haard moest eruit.
Paar avonden brainstormen en alle voors en tegens wegstrepen waren we er wel uit : de 14 jaar oude kachel ging eruit, en dus ook de muur. Hiermee hadden we eigenlijk 3 opties:
- Een nieuwe inbouwhaard plaatsen en de muur weer terugbrengen
- De muur volledig verwijderen en een vrijstaande haard plaatsen

Tijdens de zoektocht naar oplossing werd ik getipt "waarom kijk je niet naar een pelletkachel?". Nu had ik er wel eens wat over gehoord, maar in mijn hoofd gaf dit teveel nadelen : een klein zichtbaar vlammetje door een kijkglaasje en stervensduur.
Na een avondje googlen bleek er weinig waar te zijn van deze mening. Sterker nog : er viel zelfs subsidie te behalen bij de aanschaf van een pelletkachel.
Meer en meer werd ik fan van een pelletkachel, en uiteindelijk hebben we er dus eentje besteld.
We kozen voor een Magikal solea Cuba 13 kW.

Wat is een pelletkachel?
Even heel kort door de bocht uitgelegd: een pelletkachel is in basis niets meer dan een normale houtkachel waarbij je niet stookt op blokken hout maar op een soort korrels (pellets). Deze pellets zijn gemaakt van samengeperst (afval)hout. Pellets lijken qua vorm een beetje op biks (paardenvoer / konijnenvoer :P )

https://tweakers.net/ext/f/IdrVfD33NR3fmbWachnCXHRw/full.jpg

In principe kun je pellets in elke haard gebruiken. Gooi een handje pellets erin, steek de boel aan en blijf af en toe brandstof (pellets) toevoegen. Dat is natuurlijk niet handig, en daar komt de moderne pelletkachel om de hoek kijken.
Een pelletkachel is volgepropt met verschillende sensoren, fans en een moederbord. De pelletkachel kan alles zelf regelen. Druk op de knop en hij zal zelf pellets gaan laden, om deze vervolgens te onsteken en bij te blijven voeren. De verschillende sensoren geven informatie over de temperatuur op verschillende plekken (bijvoorbeeld de rookgasafvoer) waarop het moederbord reageert door alles te regelen.

De overstap
Half december 2016 stond ik dus een muur weg te bikken en rolde we een mini verbouwing in.
De verkoper was er eentje van de oude stempel : meedenken, stapje extra doen en als iets niet goed is doen we het opnieuw.
Hij heeft mij enorm geholpen met het inkorten van de bestaand dubbelwandige pijp van 200mm naar een enkelwandige pijp van 80mm voor de rookgasafvoer (het zichtbare gedeelte in de woonkamer, de rest van de pijp is nog steeds netjes dubbelwandig).
Op 1 van de allerlaatste dagen van 2016 werd de pelletkachel geleverd en geinstalleerd. Door problemen met een stucadoor (door het weghalen van de muur moest er een stuk opnieuw gedaan worden) wisten we dat een week later de kachel weer tijdelijk van zijn plek moest zodat de muren afgemaakt konden worden.
Bij de eerste inbrandsessie stond (uiteraard) het huis blauw van de rook, iets wat je altijd de eerste uurtjes hebt bij een nieuwe kachel. Ramen en deuren open (midden in de winter) en al snel was het 16 graden in de woonkamer. Na verloop van tijd steeg de temperatuur. Ik was verbluft : midden in de winter met ramen en deuren open en deze kachel weet de temperatuur omhoog te krijgen :o

http://zooi.oostindie.com/images/16220170104_195904_tn.jpg

Eerste gebruik
In de dagen na de installatie natuurlijk flink lopen spelen met onze nieuw aanwinst. Wat een warmte kwam eruit dat apparaat zeg!
Door de actieve ventilatie werd nu niet alleen het hoekje waar de kachel staat warm, maar zelfs tot in de keuken liep je tegen een muur van warmte op. Wanneer de pelletkachel uit gaat, kan hij tot nog een half uur daarna actief nadraaien om alle restwarmte uit de kachel de woning in te blazen.
Ik was in mijn nopjes met deze zee van warmte. Ik heb het dan ook krap een week volgehouden om er met mijn tengels af te blijven, maar daarna de knoop doorgehakt : de pelletkachel krijgt een ESP8266 om zo door mijn domotica systeem aangestuurd te kunnen worden. De stadsverwarming gaat dicht en de pelletkachel neemt de gehele benedenverdieping voor zijn rekening.
De eerste dagen zijn natuurlijk spannend (start zo'n ding wel goed op als je er niet bij bent?) maar al snel was het vertrouwd en heerlijk om 's ochtends beneden te komen in een warme woonkamer met een heerlijk brandende kachel :)

Omdat deze pelletkachel veel meer warmte geeft in een kort tijdsbestek dan ik normaal met mijn radiators haalde was het niet langer nodig verwarming aan te sturen op basis van een standaard weekschema.
Al snel stapte ik dus over op aansturen op basis van aanwezigheid. Iemand thuis? Dan mag het 20 graden zijn. Iemand thuis, na 22:00 en woonkamer verlichting uit? Laat maar zakken tot 16 graden.
Vanaf 5 uur in de ochtend mag het dan weer 20 graden worden (mits iemand thuis).
Zodra iedereen in de loop van de dag weg is zakt het weer terug naar 17 graden.
In februari vorig jaar waren we een weekend weg, ik heb de thermostaat toen bij vertrek op 10 graden gezet zodat het hele weekend niet verwarm werd.
De maandagochtend vlak voor vertrek was het 13,75 graden in de woonkamer :o Op afstand de pelletkachel gestart en laten verwarmen. Tegen de tijd dat ik rond 12 uur 's middags de oprit op reed was het 20,75 :Y) In een kleine 3 uur tijd de woonkamer met 7 graden opgestookt.

Stookgedrag na een tijd experimenteren
Elke pelletkachel is anders en elke fabrikant heeft weer een andere manier van aansturen van de pelletkachel.
Vrijwel elke moderne pelletkachel kan minimaal verwarmen op basis van temperatuur. Zet de pelletkachel aan, stel een gewenste temperatuur in en hij zal de boel opwarmen. Is de temperatuur bereikt dan zijn een aantal scenarios mogelijk (afhankelijk van zowel de instelling als het merk en type). De kachel kan simpelweg stoppen met de aanvoer van pellets. Het vuur zal dan doven en het verwarmen stopt hiermee.
Ook kan de kachel gaan moduleren: hij houd het vuur brandend maar niet op vol vermogen. Hij zorgt dat de behaalde temperatuur behaald word.
Ook hebben de meeste pelletkachels wel een mogelijkheid om een weekschema te programmeren, zodat op gezette tijden het een bepaalde temperatuur is. Dit komt nog het dichtst bij een normale situatie met een wandthermostaat en een CV ketel.

Mijn pelletkachel kan alle bovenstaande opties : stoken tot een bepaalde temperatuur en dan uitgaan, stoken tot een bepaalde temperatuur en dan moduleren en uiteraard een voorgeprogrammeerd weekschema.
Ik he besloten geen van deze opties te gebruiken. De kachel staat standaard ingesteld op een temperatuur die hij normaal nooit bereikt (25 graden bijvoorbeeld).
Mijn domotica systeem stuurt, op basis van verschillende parameters de kachel aan. Wanneer het te koud is gaat de kachel aan en blijft net zolang stoken tot het domotica systeem vind dat de doeltemperatuur behaald is (en dus niet tot de pelletkachel dat vind).
Wanneer mijn pelletkachel uitgezet word, kan hij soms tot wel 3 kwartier daarna nog restwarmte uitblazen.
Ik heb dus een aantal extra voorwaarden verbonden aan het aan en uit mogen zetten van de pelletkachel:
- De pelletkachel mag pas aan wanneer deze minimaal 1 uur lang uitstaat. Ongeacht hoeveel graden het is (tijd heeft dus voorrang op de omgevingstemperatuur)
- De pelletkachel mag pas uit wanneer deze minimaal 1 uur aan staat. Ongeacht hoeveel graden het is (tijd heeft dus wederom voorrand op de omgevingstemperatuur)
- Wanner de pelletkachel aan gezet word, en de te overbruggen temperatuur tussen omgevingstemperatuur en doeltemperatuur is meer dan 2,5 graden dan word de zogenoemde powermodus met +1 opgehoogd voor 1 uur lang

Over de zogenoemde powermodus: mijn pelletkachel heeft een maximaal vermogen van 13 kw. Dit is verdeeld over 5 standen. Stand 1 is het laagst, stand 5 is het hoogst.
In de praktijk is stand 2 meer dan genoeg. Wil je snel veel warmte dan zet je deze modus een standje hoger. Hoe hoger de stand, hoe hoger het verbruik in pellets en hoe harder de kachel zijn warmte naar buiten blaast.
Heel eerlijk gezegd : deze kachel kan zo f*cking heet branden dat ik nog nooit voorbij stand 4 ben durven gaan :o

Verbruik
Mijn jaarafrekening voor warmtegebruik (ik heb stadsverwarming) vind elk jaar plaats in de laatste dagen van februari.
Het eerste jaar met de pelletkachel was nog even zoeken naar het gebruik in de praktijk, afstemmen van domotica op de pelletkachel ed.
In de praktijk blijkt dat ik maximaal 1 zak van 14 kilo pellets op een dag verbruik. Met maximaal bedoel ik : het is goed koud buiten en er is de hele dag iemand thuis. Overall gezien ligt het verbruik soms aardig lager.
In de periode van 1-1-2017 t/m 28-2-2017 (dag 1 pelletkachel t/m dag van afrekening) heb ik 42 zakken a 14 kilo gebruikt.

Zojuist heb ik wederom de stand van mijn warmtemeter moeten doorgeven en heb ik dus een volledig jaar met pelletkachel gedaan.
Over de periode 1-3-2017 t/m 28-2-2018 heb ik 99 zakken a 14 kilo gebruikt.
Kijk ik naar mijn historische data van jaarafrekeningen dan heb ik ongeveer 25 gigajoule miner verbruikt ten opzichte van een zelfde periode waarin geen pelletkachel gebruikt werd.
Die 25 gj zou mij bij de Nuon ongeveer 543 euro gekost hebben.
Voor de 1386 kilo pellets heb ik ongeveer 406,- betaald. Een besparing van 137 euro.

Nu hoor ik de gemiddelde betweterige tweaker al mopperen : je vergeet je aanschafkosten van de kachel en de verbouwingskosten. Dat klopt. Zoals ik al aangaf aan het begin van deze post heb ik altijd al een houtkachel gehad en was ik niet van plan deze weg te doen. Als ik al had besloten de kachel te verwijderen had ik minimaal de kosten gehad voor het weer in orde brengen van de muren, maar een nieuwe haard zou er sowieso al komen.
Daarnaast heb ik ook niet meegerekend dat ik in het jaar waar ik mee vergelijk, ik wel gewoon hout heb gestookt in de houtkachel. Dat hout heeft natuurlijk ook geld gekost.

Stook je nu wel of niet je hele huis op de pelletkachel?
Wij zijn een gezin van 2 volwassenen en 2 kinderen. In principe verwarmen wij alleen de woonkamer en de aangrenzende open keuken. Op de slaapkamers (en andere kamers) staat de radiator altijd dicht. Enige uitzondering : de badkamer.
Normaal was de badkamer altijd wel warm, als de woonkamer met stadsverwarming werd verwarmd werd de radiator in de badkamer automatisch ook warm. Doordat de radiators in de woonkamer dicht staan, en mijn domotica systeem de stadsverwarming niet meer open zet werd de badkamer ook niet meer warm.
Ik heb dit opgelost door de badkamer 1 uur aan te laten springen op het moment dat er iemand na 5 uur 's ochtends beneden komt.
In de avond gaat de badkamer ook 1 uur aan, maar dat is tot nu toe eigenlijk op basis van zelf even met de app een knopje indrukken.
Al het overige warmteverbruik komt door het gebruik van warm tapwater (handen wassen, douchen etc).

Waar vind ik meer informatie over een pelletkachel?
Zolang je pellet goed spelt (en dus niet 'pallet' ;) ) kom je met google aal een heel eind. Uiteraard is er ook een topic voor pelletkachels op het forum : Het pelletkachel topic